Meer weten is meer genieten, zeggen we altijd en dat is de gedachte achter dit champagneblog. Je vindt hier theoretische achtergronden (het geheim van champagne), maar ook informatie voor beginners: Hoe de bubbels in champagne komen, hoe je de fles open maakt en hoe je meer bubbels in je glas krijgt. Verder kun je lekker je ongezouten mening geven over het mixen met champagnes en wat jij vindt van wijnrituelen.

Le Tour de Champagne in het Amstel Hotel

Le Tour De ChampagneChampagne leer je pas echt kennen als je verschillende merken en soorten naast elkaar kunt proeven.

Omdat een champagnefles, eenmaal geopend, dezelfde dag op moet (*) zullen de meeste mensen zich beperken tot één fles en dan ook alleen bij een speciale gelegenheid. En zo ontdek je nooit die wereld van finesse, blijven de verschillende karakters van champagne onopgemerkt en blijft champagne als geheel een bruisend raadsel.

Op 5 september 2016 krijg je de kans om voor het bedrag van een flesje champagne kennis te maken met wel 23 verschillende champagnemerken. Magazine PersWijn organiseert dan namelijk een grote champagneproeverij – genaamd “Le Tour de Champagne” – in het Amstel Hotel in Amsterdam.

Champagnehuizen op Le Tour de Champagne

  • Moët & Chandon
  • Ruinart
  • Veuve Clicquot
  • Krug
  • Dom Pérignon
  • Taittinger
  • Henriot
  • Pommery
  • Jean de Villaré
  • Lété-Vautrain
  • Egly-Ouriet
  • Eric Rodez
  • Benoit LaHaye
  • Geoffroy
  • Marie Courtin
  • Legras & Haas
  • Laherte Frères
  • Varnier-Fannière
  • Bauchet
  • Gosset-Brabant
  • Grongnet
  • Janisson-Baradon
  • Besserat de Bellefon

Er zou nog wat kunnen veranderen in deze lijst (de actuele status vind je steeds hier), maar hoe dan ook zul je er een mooie selectie beroemde, bekende en minder bekende champagnes aantreffen om te onderwerpen aan jouw smaakpapillen en meer of minder geoefende neus. En dat soort gelegenheden zijn zeldzaam in ons landje!

Grote champagneproeverij in het Amstel Hotel

Deze grote champagneproeverij wordt op maandag 5 september 2016 georganiseerd in het mooie InterContinental Amstel Hotel in Amsterdam (Professor Tulpplein 1).

Van 13 tot 17 uur is de proeverij uitsluitend toegankelijk voor professionals werkzaam in de handel of horeca, maar van 18 tot 20:30 uur mag elke (aankomend) champagneliefhebber het bruisend goud komen proeven aan de proeftafels van de deelnemende champagnehuizen.

Een toegangsticket (consumentenprijs € 50) voor “Le Tour de Champagne” kun je tevoren bestellen op de website van Perswijn.

 

(*) Ja, ik ken de bewaarsystemen, maar champagne-van-gisteren is niet mijn ding 😉

 

De smaak van champagne

De smaak van champagne wordt gecomponeerd door de keldermeester. Verschillende factoren komen hierbij samen om de smaak te bepalen.

Champagnedruiven

Aroma's van non-vintage champagnesDe keldermeester begint met een selectie aan stille wijnen die zijn gemaakt van (meestal) 3 verschillende druivensoorten: Chardonnay, Pinot Noir en Meunier.

Hierbij geeft Chardonnay levendigheid en mineraliteit aan de champagne, zorgt Meunier voor een fruitig karakter en meer afgeronde tonen en geeft Pinot Noir body en structuur.

Champagne kan ook worden gemaakt van slechts één druivensoort. Een blanc de blancs bestaat bijvoorbeeld uit 100% Chardonnay. We noemen dat ook wel een mono-cepage.

Voorbeelden van mono-cepage champagnes »

Het terroir

Champagne kent een specifiek terroir. Het is er koel (gemiddeld 11 °C), zonnig maar niet té (de druiven worden rijp, maar behouden de frisse zuren) en het regent er, maar niet te vaak. De grond is rijk aan kalksteen en dat werkt als een reservoir. Regent het teveel dan zuigt de poreuze kalk zo 350 liter water per kuub op wat op die manier beschikbaar blijft voor de lange wortels van de druivenstokken tijdens droge zomers.

Druiven kunnen ook apart zijn gevinifieerd per perceel. Als je champagne maakt van één enkel perceel – die zal dan ook erg gelimiteerd zijn – noem je dat een monocru. Voorbeelden hiervan zijn de Clos du Mesnil (1,84 hectare) en Clos d’Ambonnay (0,7 hectare) van champagnehuis Krug.

Krug Clos du Mesnil

Oogstjaar

Het aparte bij champagne is dat wijnen van verschillende oogstjaren worden meegenomen in de compositie. Bij een non-vintage wordt toegewerkt naar een bepaalde huisstijl of expressie. Het uitgangspunt zijn de druiven van het laatste oogstjaar, maar na het dégorgement worden hier reservewijnen aan toegevoegd uit verschillende jaren. Dit zorgt voor de nodige continuïteit.

Een Moët & Chandon Brut smaakt daardoor altijd hetzelfde, ook al is deze jaren op de markt en wordt er enorm veel van geproduceerd. Elk champagnehuis werkt met de non-vintage champagne toe naar haar eigen huisstijl. Een Charles Heidsieck Brut kent kleinere oplages, een langere rijping en een groter aandeel reservewijnen in haar non-vintage. Je kunt je voorstellen dat je dan een heel andere smaakbeleving ervaart.

Krug bibliotheque

Bij een vintage worden alleen druiven van één enkel oogstjaar gebruikt en proef je meer de karakteristieken van dat ene (vintage) jaar. We noemen dat een millésime champagne.

Voorbeelden van vintage champagnes »

Neem een champagne als de Krug Grande Cuvée. Volgens de definitie een non-vintage champagne omdat deze uit verschillende oogstjaren is samengesteld, maar dan wel een hele bijzondere! Een Grande Cuvée kan wel uit 120 verschillende wijnen bestaan. Vandaar dat ze bij Krug een keldermeester ook wel zien als de componist van een muziekstuk, waarbij alle instrumenten harmonieus samen moeten klinken tot een meesterwerk dat je in vervoering brengt.

Wat ook bestaat is een multi-vintage champagne. Zo wordt Armand de Brignac samengesteld uit 3 verschillende vintagejaren.

Rijping op gisten

Naast de druivensoort en het oogstjaar speelt het aantal jaren rijping een hele belangrijke rol bij de smaak van champagne. Champagne wordt geboren als stille wijn en krijgt daarna pas ín de fles de bubbeltjes. Daarna rijpt de wijn nog minimaal 15 maanden op de gisten (bij een non-vintage) of minimaal 36 maanden (bij een vintage), maar vaak nog veel langer.

Blanc des Millenaires 1995 van Charles Heidsieck met en zonder karaf

Het mooie van een vintagechampagne is dat deze door de extra lange rijping op de gisten ook extra lang houdbaar is na het dégorgement (het moment waarop de resten van de dode gisten worden verwijderd). Als vuistregel kun je stellen dat een champagne net zo lang te bewaren is als dat hij heeft liggen rijping op de gisten. En aangezien de gerenommeerde merken ervoor kiezen om het wettelijk minimum ver te overstijgen is dat heel wat jaartjes (mits onder de juiste bewaaromstandigheden natuurlijk). Ook de zuren in champagne dragen bij aan dat bewaarpotentieel, en de kwaliteit van de druiven natuurlijk.

Champagne.com heeft een mooi overzicht gemaakt van de ontwikkeling van aroma’s in tijd en per druivensoort. Zo zie je bij een oudere Pinot Noir champagne meer de rozijnen, hazelnoot en koffietonen verschijnen. En bij een oudere blanc de blancs tref je meer brioche, toast, peperkoek, amandelen en toffee aan. Allemaal lekker natuurlijk en dit overzicht helpt je de champagne te kiezen die het beste past bij het moment waarvoor je hem wilt gaan drinken.

Download hier het overzicht als pdf om te bewaren —

Aroma's in een oudere blanc de blancs champagneEen topper is de bijvoorbeeld Charles Heidsieck Blanc des Millenaires 1995 (zie foto hierboven). Dit is een vintage en een monocepage blanc de blancs met 15 jaar rijping achter de rug. Zeer ontwikkeld, maar ook boterzacht en elegant doordat we hier te maken hebben met 100% Chardonnay. Als een goede blanc de blancs oudert ontwikkelen zich die overheerlijke briochetonen. En meer, want de smaak van deze champagne is heerlijk complex wat wil zeggen dat je er veel in kunt ontdekken.

Aroma's in een oudere pinot noir champagneEen andere champagne die extra lang heeft gerijpt is de Dom Pérignon P2. Een vintage met zo’n 14 jaar rijping op de teller. Door het aandeel Pinot Noir (ongeveer 50%) krijg je hier weer een heel ander smakenpalet. Een mond vol smaak, romig, rijpe tonen van umami (hartig) en een héél ander verhaal dan een Moët & Chandon Brut Impérial bijvoorbeeld. Je kunt je voorstellen dat de productieaantallen ook veel lager zijn.

Dom Perignon P2

De Dom Perignon P2 1998 is nu nog te koop en wordt geleverd in een chique coffret.

En het kan nog gekker want wat dacht je van een P3 uit 1982? Meer dan 30 jaar rijping op de gisten. Zeer exclusief! En er hangt dan ook een stevig prijskaartje aan. Net zo stevig als de smaak van deze champagne. Misschien om hem samen met een proefclubje van champagneliefhebbers toch eens in je leven te proeven?

Meer leren over champagne?

Volg online deze gratis champagnecursus »

Lekker thuis de verschillen proeven en ervaren?

Bestel hier je champagne »

Gratis online champagnecursus (tip)

Champagnecursus appAltijd al eens willen weten wat champagne nu zo bijzonder maakt? Wat het verhaal is achter de geuren en kleuren die het gevolg zijn van de jarenlange rijping?

Nog voor 31 december heb je je kennis op peil en kun je als een echte champagneconnaisseur betere keuzes maken en erover vertellen.

Champagne Campus

Je kunt terecht bij de Champagne Campus; een online champagnecursus van het officiële champagnebureau: Comité Champagne.

3 niveaus

Wanneer je op de site terecht komt begin je direct met een viertal vragen. Aan de hand van je antwoorden (goed of fout) krijg je een “studieadvies” op maat. Er zijn 3 niveaus:

  1. Novices (nieuwsgierigen)
  2. Enthousiasts (liefhebbers)
  3. Lovers (gepassioneerden)

Volg deze online champagnecursus via de website. Je kunt ook de app downloaden; daar vind je 150 vragen over champagne en de Champagnestreek om je kennis te testen. De cursus is beschikbaar in Frans, Engels en Chinees.

Meer weten is meer genieten 😉

Waaraan herken je een Pinot Noir druivenstok als de druiven nog groen zijn?

De belangrijkste druivenrassen in de Champagnestreek zijn Pinot Noir, Chardonnay en Meunier. De Chardonnay is groen en die andere twee ook… tot in de laatste 4 weken van de rijpingsperiode. Dan pas kleuren de Pinot Noir en Meunier druiven paars.

Hoe kun je voor die tijd zien naar welk druivenras je staat te kijken? Niet door naar de kleur te kijken, maar naar de vorm van de blaadjes.

My Man in Champagne, Jiles Halling, laat het je zien in onderstaande video:

Een leuk weetje dachten we zo voor wie door Champagne gaat toeren.

Website: My Man in Champagne

Hack die champagnebubbels

Ben je zo geanimeerd in gesprek geraakt dat je helemaal bent vergeten dat er een glas champagne voor je op tafel stond?

Het is mij nog niet gebeurd, maar het schijnt dat dan een rozijn weer leven in de brouwerij kan brengen.

Vanaf minuut 1:30 zie je hoe je dode champagne weer laat mousseren. 

Disclaimer: Ik heb dit niet zelf geprobeerd. Mocht je ervaring hebben met deze truc (of een andere bubbelhack) laat het dan even weten in de comments hieronder.