Kun je prosecco met champagne vergelijken?

Champagne meer druk dan ProseccoGeregeld krijg ik te horen “dit is ook champagne hoor, maar dan uit Italië”. En zo spreken mensen ook weleens over Spaanse champagne (Cava), Duitse champagne (Sekt) of een Cremant wat ook ‘Champagne’ zou zijn, maar dan anders. Wat men vaak bedoelt is dat het ook blanke mousserende wijnen zijn. Een rode Lambrusco wordt gelukkig nooit met champagne vergeleken. Voor de duidelijkheid: champagne is alleen champagne als het volgens de champagneregels is gemaakt in de Champagnestreek, maar dat is voer voor een ander artikel. In dit artikel vertel ik hoe deze andere blanke mousserende wijnen zich verhouden tot ‘echte’ champagne. Wat zijn de overeenkomsten en wat de verschillen?

We zullen niet zeggen dat je prosecco niet kunt vergelijken met champagne. Natuurlijk kun je prosecco vergelijken met champagne. Net zoals je appels en peren met elkaar kunt vergelijken. Het is allebei fruit, maar met verschil! En zo ook hier. Prosecco en champagne zijn beide mousserende wijnen. Dat wil zeggen dat uit druiven via gisting een alcoholhoudende drank is verkregen en dat daar bubbels in zitten. Tot zover de overeenkomsten. Op naar de verschillen.

Hoe smaakt de wijn om de bubbels?

Over een rode wijn uit de Bourgogne zullen mensen niet snel zeggen “het is ook een rode Bordeaux hoor, maar dan uit de Bourgogne”, dus waarom bij champagne wel? Ons vermoeden is dat er teveel aandacht gaat naar de bubbels. Natuurlijk is een goede mousse – met zijn oneindige bellensnoeren van minuscule bubbeltjes – wat aan een champagne zijn cachet geeft, maar de focus leggen op de bubbels slaat de plank behoorlijk mis. Er moet wel wijn om de bubbels zitten, anders kun je net zo goed Spa rood drinken.

Zoals je bij het proeven en vergelijken van kaasjes je niet laat afleiden door de gaten, zou je bij het proeven en vergelijken van mousserende wijnen je kunnen focussen op de smaak van de wijn zelf. De smaak van wijn wordt door verschillende factoren bepaald zoals het druivenras, het terroir (alle lokale factoren die de wijn en de wijnstok beïnvloeden zoals de plaatselijke weersomstandigheden en de grondsoort) en de vinificatiemethode.

Een prosecco wordt gemaakt van de glera druif, groeit in Italië (in de Prosecco regio) en de bubbels worden verkregen door een tweede gisting op stalen vaten. Een champagne wordt gemaakt van pinot noir, pinot meunier en/of chardonnay druiven, groeit in de Champagnestreek in Frankrijk (koel klimaat, kalkrijke grond) en de bubbels ontstaan bij een tweede gisting op fles. Hoe zou dit nu ooit hetzelfde kunnen zijn? De enige overeenkomst zijn de metaforische gaten in de kaas.

Ook voor cava worden andere druiven gebruikt (viura, parellada, xarel-lo) en rijpen de wijnen korter op fles (minimaal 9 maanden t.o.v. champagne minimaal 15 maanden). Duitse sekt wordt gemaakt van riesling en pinot blanc en voor een cremant d’Alsace kan pinot noir, maar ook pinot blanc of riesling worden gebruikt.

Een cremant lijkt nog het meest op champagne. Kán worden gemaakt van dezelfde druiven, volgens dezelfde vinificatiemethode, maar dan nog is het terroir is totaal anders. De champagnestreek is het meest noordelijk gelegen wijngebied van Frankrijk. Kenmerkend is de miljoenen jaren geleden gevormde krijtbodem. Door de zachte lucht vanaf de Atlantische Oceaan is wijnbouw mogelijk. Door deze zachte lucht en doordat de krijtbodem tijdens koude nachten de opgeslagen zonnewarmte afgeeft kunnen de druiven groeien en rijpen. Zoals je misschien wel weet ontstaan de lekkerste wijnen als de druivenrank heeft moeten lijden.

Hoe voelt de mousse aan?

Er zijn verschillende manieren om een wijn mousserend te krijgen:

  1. De Méthode Traditionelle of Méthode Champenoise geeft de beste kwaliteit. Bij de cremants uit Frankrijk wordt altijd deze methode gebruikt. Dit geldt ook voor cava uit Spanje (Método Traditional).
  2. De Methode Charmat. Hierbij krijgt de wijn een tweede gisting in een gesloten RVS tank. Door het grotere volume van de tank ten opzichte van een fles verloopt de tweede gisting bij deze methode veel sneller. De bubbeltjes zijn dan minder verfijnd als bij de traditionele methode en verdwijnen ook sneller uit je glas. Behalve sneller is deze methode ook goedkoper. Op deze manier krijgt een prosecco zijn bubbeltjes. De druk in een fles prosecco is met 3,5 tot 5,0 bar dan ook lager dan die in een fles champagne (6 bar). Er zijn ook prosecco’s te vinden (vooral in het supermarktsegment) waarbij de druk nog lager is.
  3. Bubbels toevoegen á la een soda apparaat met koolzuurtank. Goedkoop en op effect gericht. Ze missen smaak, diepgang en de bubbels prikken als frisdrank in je mond. Hier hebben we het verder maar niet over.

Hoe fijner de belletjes hoe langer een champagne doorgaans heeft gerijpt en hoe complexer de smaakbeleving. Doordat een champagne langer rijpt (minimaal 15 maanden, maar vaak langer) is deze ook langer houdbaar – mits onder de juiste omstandigheden bewaard – dan een prosecco. Een prosecco ligt een paar maanden na de druivenoogst al in de winkel en moet snel gedronken worden.

De mousse van een prosecco en champagne verschilt dus substantieel. Nu heb ik dit net wel vergeleken met de gaten in de kaas, maar onderschat de invloed niet van de sterkte en de grootte van de bubbels. De bubbels bevatten koolzuur en dragen ook bij aan een smaakversterkend effect (wetenschappelijk onderzocht en gepubliceerd in de Proceedings of the National Academy of Sciences in 2009).

Wanneer drink je wat?

Zoals ze in het Engels wel zeggen: “There is a time and place for everything”. Sommige mensen vinden het gewoon feestelijk om iets met bubbels te drinken en hebben nog niet zoveel proefervaring. Het is dan om het even wat er in de fles zit. Je kunt ook op zoek zijn naar bubbels om champagnecocktails mee te mixen en ook dan zou het zonde zijn om je geld uit te geven aan een mooie (vintage) champagne.

Wil je echter een diepere smaakbeleving, houd je van de rijpe tonen, het strakdroge karakter en de zuren in champagne, dan kies je natuurlijk voor een ‘echte’ champagne. Je begrijpt dat dat woordje ‘echte’ volstrekt overbodig is, maar ik gebruik het maar even voor de duidelijkheid. Kost wat meer, maar dan héb je ook inderdaad meer dan een ongecompliceerde prosecco bubbel.

Tot slot nog een paar tips per gelegenheid:

  1. Bubbels voor een strandfeest of cocktailparty: Moët Ice Impérial gegarneerd met een blaadje munt of schijfje komkommer.
  2. Champagne voor een gezellig avondje met vrienden thuis: Bollinger, Charles-Heidsieck of Veuve Clicquot.
  3. Champagne voor de connaisseur: Krug, Dom Pérignon of Cristal.

Wat drink jij het liefste en wanneer?

Reageren op deze blogpost over het verschil tussen prosecco en champagne kan via de comments hieronder.

Hapjes bij Champagne
Champagne bestellen
Over de auteur

Barbara Kremers is gastronomisch levensgenieter met een voorliefde voor champagne. Ze is eigenaresse van champagnespeciaalzaak 'Champagne Babes' waar je de beste champagnes kunt bestellen, voor jezelf, als cadeau of als relatiegeschenk. ChampagneBabes wordt door haar klanten gemiddeld met een 9++ gewaardeerd.

Reacties op dit artikel

  1. Sandra Heeroma zegt:

    Ik hou van de ronde bubbels die champagne heeft, je voelt ze rond en hard op je tong. Daar kan geen prosecco tegenop, hoewel ik daar ook bijzonder van kan genieten.
    Maar het is inderdaad een ongelijke strijd.

  2. Angela zegt:

    Wanneer drink je wat; Prosecco in bad. Champagne om te vieren!